आज धेरैले उनलाई ‘मदर रेबिका’ को नामले चिन्छन्, तर उनको जन्मनाम उर्मिला थियो। बाल्यकाल संघर्षपूर्ण रह्यो, र जीवनका विभिन्न मोडहरू पार गर्दै उनले २०५१ सालतिर बुटवलको एउटा चर्चमा आफ्नो नाम परिवर्तन गरिन्—अब उनी रेबिका थिइन्।
रेबिकाले पुरानो नाम फिर्ता लिइनन्, किनभने उनको विगतले धेरै पीडा बोकेको थियो। परिवारबाट पाएको तिरस्कार, अपमान, र चोटले उनलाई ‘उर्मिला’ नामप्रति कुनै आत्मीयता रहेन। ‘मलाई न बाल्यकालको नामसँग, न बिहेपछि जोडिएको थरसँग कुनै लगाव छ,’ उनी भन्छिन्। यही कारण उनले संघर्ष गरेर आफ्नो नागरिकतामा माइतीको नाम ‘रेबिका सहाने क्षेत्री’ राखिन्।
अहिले उनी काठमाडौंको बबरमहलस्थित ‘विवेक स्वच्छ केन्द्र बाल आश्रम’ मा भेटिन्छिन्। यो आश्रम उनले आफ्नो स्वर्गीय छोराको नाममा स्थापना गरेकी हुन्, जसको सम्झनामा नै उनी ३५ भन्दा बढी बालबालिकाहरूको अभिभावक बनेकी छिन्।
रेबिकाको परिचय यत्तिमा मात्र सीमित छैन। उनी नेपालकै पहिलो महिला हेभी गाडी चालक हुन्। टेम्पो चलाउने बाटो हुँदै साझा बस र लामो दूरीका यातायात साधनसम्म उनले चलाएकी छिन्। आफ्नो अतीत सम्झिँदै उनी भन्छिन्, ‘मेरो मूल पृष्ठभूमि त सवारी चालकको हो, तर समयले मलाई सेवाभावतर्फ मोडिदियो।’ अहिले उनलाई चालकको भन्दा पनि ‘मदर रेबिका’ को परिचय नै मन पर्छ।
उनको आश्रममा आमाबुबा विहीन, शारीरिक रूपमा अक्षम, र सडकमा अलपत्र छाडिएका बालबालिकाहरू आश्रय लिएका छन्। आश्रम छिर्दा पहिलो नजर उनको छोराको ठूलो तस्वीरमा पर्छ। यही तस्वीर अगाडि बसेर उनी बालबालिकाहरूको हेरचाह गर्छिन्। यही सेवाभाव नै उनको जीवनको मुख्य उद्देश्य बनेको छ।
रेबिका अझ धेरै बालबालिकाको सहारा बन्न चाहन्छिन्। यदि राज्यका निकाय र सहयोगी संस्थाहरूले साथ दिए, उनले आफ्नो आश्रममा धेरै अनाथ र असहाय बालबालिकाहरूलाई सुरक्षित भविष्य दिन सक्नेछिन्।
